Alberobello – miasteczko, kt贸re oszuka艂o kr贸la

przez Polacy w Bari (Ania)
alberobello w艂ochy zwiedzanie atrakcje

Alberobello W艂ochy ze wzgl臋du na rozwi膮zanie architektoniczne jest jednym z bardziej charakterystycznych miast w Apulii. Specyfika miasteczka Alberobello wynika z faktu, 偶e jest to jedyne miejsce, w kt贸rym znajduje si臋 aglomeracja trulli. To tutaj trulli po raz pierwszy pe艂ni膮 funkcj臋 miejsk膮, wcze艣niej by艂y to budynki wykorzytywane na terenach rolniczych. Nie dziwi mnie, 偶e rzesze turyst贸w odwiedzaj膮 miasteczko, bo pozwala ono poczu膰 si臋 jak w bajce, bia艂e domki ze sto偶kowatymi dachami daj膮 wra偶enie czego艣 nieulotnego, na pograniczu jawy i ja藕ni.

Je艣li masz jakie艣 pytania odno艣nie podr贸偶y, albo chcesz podzieli膰 si臋 zdj臋ciami i prze偶yciami z Apulii, zapraszam do mojej grupy na Facebooku.

Alberobello jest wpisane na List臋 艢wiatowego Dziedzictwa UNESCO, co zaowocowa艂o zwi臋kszeniem liczby turyst贸w w miasteczku. Dodajmy do tego dobre po艂膮czenia miedzy Alberobello i okolicznymi miejscowo艣ciami oraz dobr膮 baz臋 turystyczn膮 w samej Apulii, daje to wynik ponad milion odwiedzaj膮cych w skali roku. Z ciekawostek w samych W艂oszech jest a偶 58 obiekt贸w na li艣cie UNESCO, z tego 4 w Apulii (Castel del Monte, Alberobello i Matera) a Polsce 17. Wpis na list臋 UNESCO wi膮偶e si臋 wype艂nieniem obowi膮zuj膮cych kryteri贸w Konwencji przez pa艅stwo na kt贸rego terenie jest obiekt. Obiekt / Miasteczko maj膮ce swoje zaszczytne miejsce w艣r贸d zabytk贸w UNESCO jest zobowi膮zane do sk艂adania corocznych raport贸w, odno艣nie stanu, ochrony i zarz膮dzania obiektem.

zwiedzanie alberobello

Alberobello W艂ochy historia

Powstawanie trulli na terenie Alberobello oraz w Valle d’Itria jest zwi膮zana z rozdrobnieniem feudalnym, kt贸re by艂o charakterystyczne dla XV w. Zmiany w rolnictwie poci膮g艂y rozszerzenie osadnictwa na tereny pod upraw臋 i rolnicz膮 eksportacj臋 wcze艣niej nieuprawianych grunt贸w. Z rozproszonego osadnictwa pojawi艂a si臋 potrzeba posiadania w艂asnych gospodarstw rolnych. Miejsca, gdzie mo偶na schowa膰 urz膮dzenia rolnicze, odpocz膮膰, trzyma膰 zwierz臋ta. Dlatego na pocz膮tku XV w. pojawia si臋 prawo Pragmatica de Baronibus, kt贸re nak艂ada艂o podatki od ka偶dego obiektu zabudowanego. To prawo mia艂o wzmocni膰 pozycj臋 kr贸la, uregulowa膰 obowi膮zki baron贸w i magnat贸w wobec korony oraz zape艂ni膰 skarbiec.
W艂a艣ciciele maj膮tk贸w, aby unikn膮膰 p艂acenia podatk贸w od nowych budynk贸w, rozporz膮dzili wznoszenie budynk贸w prowizorycznych, w stanie surowym. W razie kontroli mo偶na je by艂o szybko rozebra膰, a p贸藕niej postawi膰 na nowo. Wystarczy艂o usun膮膰 kilka kamieni, i trullo przypomina艂 stos kamieni, a nie obiekt mieszkalny. Historia trulii to historia przekr臋tu finansowego na miar臋 XVw, kt贸rego g艂贸wnym zadaniem by艂o oszukanie kr贸la i niep艂acenie podatk贸w od osady miejskiej.

historia alberobello

Tak naprawd臋 dopiero wraz z likwidacj膮 wi臋z贸w feudalnych w XVIII w, trulli zacz臋艂y przybiera膰, posta膰 solidnych budowli. Trulli z XV w. by艂o budowane bez zaprawy i z jednym otworem przy wej艣ciu, 艂atwe do rozebrania. Nowsze konstrukcje z XVIIIw. posiada艂y szereg usprawnie艅 archikektonicznych – kilka wej艣膰, trwa艂e mury zespolone zapraw膮, du偶膮 ilo艣膰 pomieszcze艅 wnikaj膮c膮 z wi臋kszych potrzeb przestrzennych domownik贸w. Dzi臋ki temu mog艂y one przetrwa膰 do dzi艣. Warto pami臋ta膰, 偶e r贸wnie偶 warunki naturalne i powszechno艣膰 wapienia, r贸wnie偶 mia艂a znaczenie na powstanie trulli. Gdyby nie by艂o wapienia, mieszka艅cy musieliby wykorzystywa膰 inny materia艂 budulcowy. Zasoby naturalne Apuli s膮 istonym czynnikiem, kt贸ry przyczyni艂 si臋 do tworzenia trulli i historii:)

Jak budowano trulli?

Jak budowano trullo? Najpierw trzeba kopa膰, 偶eby znale藕膰 solidny grunt, na kt贸rym mo偶na postawi膰 fundamenty. Trullo stawiano na bazie czworok膮ta, a starsze budynki na podstawie ko艂a. Nast臋pnie wznoszono kamienie. Takie mury zazwyczaj mia艂y wysoko艣膰 od 1,60 do 2,00 metra, o grubo艣ci od 0,80 do 1,50 metra (te grubsze najcz臋艣ciej mo偶na spotka膰 w najstarszych trulli). Dach sk艂ada艂 si臋 z kr臋g贸w kamieni (pier艣cieni) u艂o偶onych na sucho. Uk艂adano je jedno na drugim, i tym samym zaw臋偶ano pier艣cie艅 ko艂a.

W ko艅cowej fazie budowy dachu ko艅cu sto偶ek pokryty jest ,,chiancarelle”. S膮 to p艂yty wapienne (d艂ugie do 7 cm) u艂o偶one sko艣nie na zewn膮trz w taki spos贸b, 偶eby woda deszczowa sp艂ywa艂a, a nie dostawa艂a si臋 do wn臋trza trulli. Na szczycie dach jest zamkni臋ty du偶ym g艂azem. Ta pseudo kopu艂a nazywana jest ,,艣wiec膮” . Jest ona 艂atwa do wykonania, poniewa偶 nie wymaga u偶ycia zaprawy ani szalunku. A na samym szczycie sto偶ka budowniczy umiszczali dekoracje tzw. sterczyn臋, kt贸r膮 zdobi si臋 trullo. S膮 one r贸偶ne:  gwia藕dziste,krzy偶owe, czy te偶 rogowe. Gdy konstrukcja trullo zostanie uko艅czona, tynkuje j膮 si臋  j膮 od wewn膮trz i zewn膮trz. Wapno ma w艂a艣ciwo艣ci higieniczne.

Trulli, kt贸re powsta艂o jako tymczasowe schronienie, na przestrzeni wiek贸w przesz艂o r贸偶ne zmiany funkcjonalne lub przekszta艂cenia. Wczesne trulli zazwyczaj posiada艂o jedno pomieszczenie, bardzo ma艂e i ciasne, z wn臋k膮 (alkierzem), w kt贸rej znajdowa艂o si臋 palenisko. Zazwyczaj by艂o bez okien, czy te偶 komina. Wraz z przemianami spo艂eczno-gospodarczymi zmienia si臋 nawet funkcja trullo, staj膮c si臋 wygodniejszym domem i trac膮c sw贸j tymczasowy charakter. Dzi艣 mo偶na spotka膰 trullo, sk艂adaj膮ce si臋 kilku sto偶k贸w o r贸偶nej funkcji. Od ko艅ca XVIII i przez ca艂y XIX wiek obok trulli pojawi艂y si臋 inne innowacje technologiczne, takie jak studnie lub piwnice do zbierania wody deszczowej.

trullo na przestrzeni wiek贸w
jak budowano trulli

Co oznaczaj膮 symbole na dachach trulli?

W przesz艂o艣ci na terenie miasteczka 偶y艂y r贸偶ne rodziny, zar贸wno poga艅skie, jak i chrze艣cija艅skie. Symbole by艂y u偶ywane przez ch艂op贸w jako elementy przeb艂agalne, magiczne i astrologiczne. Przyk艂ad? Tr贸jz膮b skierowany ku niebu, czyli trzy modlitwy skierowane do Tr贸jcy 艢wi臋tej. Pami臋tajmy, 偶e wszelkie pro艣by o ochron臋 domu i powierzenie swojego przeznaczenia skierowane do poga艅skich bo偶k贸w, tajemniczych si艂 natury, czy te偶 gwiazd itp. s膮 wsp贸lne dla wszystkich narod贸w w ka偶dym wieku i w ka偶dej klasie spo艂ecznej. Ale faktem jest, 偶e ich istnienie na trulli, czasami generuje wymuszon膮 dyskusj臋, co do ich znaczenia, czy te偶 wyj膮tkowego charakteru. Mimo, 偶e podkre艣lam pewne symbole i znaki maj膮 uniwersalne znaczenie. Prawd膮 te偶 jest, 偶e niekt贸re ,,dziwne symbole” np. sto偶ki w kropki, paski, szachownica – nie maj膮 znaczenia, a s膮 po prostu wyrazem poczucia humoru mieszka艅c贸w:)

Poga艅skie symbole

Symbole poga艅skie odwo艂uj膮 si臋 staro偶ytnego kultu zwierz膮t, znanego Rzymianom. Uczeni przypisuj膮 symbol or艂a – duszy aspiruj膮cej do nieba, a g艂owa konia b臋dzie symbolizowa膰 prac臋, w贸艂 – zakl臋cie, pies uto偶samieniem rodziny, a kogut symbol czujno艣ci. Niekt贸re interpretacje zmienia艂y si臋 z biegiem czasu. Dlatego nie ma pewno艣ci, co do wszystkich poga艅skich symbol贸w, a ze wzgl臋du na ograniczon膮 ilo艣膰 materia艂贸w historycznych, trudno ustali膰 ich znaczenie. Dodam, 偶e to staro偶ytni Rzymianie wr贸偶yli z lotu ptaka, czy wn臋trzno艣ci zwierz膮t. Dodatkowo wi臋kszo艣ci czynno艣ci urz臋dowych towarzyszy艂y wr贸偶by,

Magiczna symbolika

W grupie magicznych symboli znajduj膮cych si臋 na trulli z Alberobello s膮 wszystkie znaki zodiakalne, astrologiczne i planetarne. Ka偶dy z tych symboli ma okre艣lone znaczenie, zwykle jest patronatem. Na przyk艂ad baran jest modlitw膮 zdrowego i mocnego 偶ycia, a znaki Raka, Lwa i Wagi s艂u偶膮 jako 偶yczenie powodzenia. Inne wa偶ne i bardzo cz臋ste symbole magiczne to s艂o艅ce, zasada duchowego i materialnego 偶ycia mieszka艅c贸w trullo, oraz ksi臋偶yc, obro艅ca trullo w nocy.

symbol-na-trullo

Symbole chrze艣cija艅skie

Wczesne chrze艣cija艅stwo nada艂o nowy sens symbolom poga艅skim, co u艂atwi艂o rozpowszechnienie si臋 religii katolickiej przejmuj膮cej 艣wi臋ta i symbole poga艅skie. W religi chrze艣cija艅skiej s艂o艅ce reprezentuje bosk膮 natur臋 Chrystusa, podczas gdy Ksi臋偶yc jest cz艂owiekiem. Procesowi przekszta艂cania symboli zosta艂y tak偶e poddane symbole pochodzenia 偶ydowskiego, takie jak sze艣cioramienna gwiazda i siedmioramienny 艣wiecznik. Jednak najcz臋stszym symbolem jest krzy偶, z kt贸rym nale偶y modli膰 si臋 do nieba.

Groteskowe symbole

Cech膮 charaktersytyczna dla nich jest brak ukrytego znaczenia:) wyraz inwencji tw贸rczej w艂a艣ciciela trullo. W tej grupie b臋da nawi膮zana do inicjal贸w imienia i nazwiska mieszka艅c贸w lub odwo艂anie sie do 艣wiata rolnictwa: na przyk艂ad ga艂膮zki oliwne czy ki艣cie winogron.

Ile czasu na zwiedzanie Alberobello?

Moim zdaniem wystarcz膮 3 godziny, przy czym warto wzi膮膰 pod uwag臋, 偶e Alberobello jest na g贸rce i kiedy 艣wieci s艂o艅ce nie ma, gdzie si臋 schowa膰. Samo miasteczko nie jest du偶e, ale warto te偶 zwiedzi膰 chocia偶 jedno trullo w 艣rodku. Poza tym od 10.00- 18.00/19.00 jest pe艂no turyst贸w i wp艂ywa to na poruszanie sie po miasteczku, kolejki do restauracji czy te偶 robienie zdj臋膰.

Kiedy najlepiej wybra膰 si臋 do Alberobello?

Mi najbardziej podobaj膮 sie tam dwie pory roku – wiosna i zima. W sezonie te偶 jest 艂adnie, ale s艂o艅ce daj臋 naprawd臋 w ko艣膰. Dodatkowo jest po prostu t艂oczno. Zim膮 uwielbiam atmosfer臋 艢wiat Bo偶ego Narodzenia na ulicach Alberobello. Te bia艂e domki przyozdobione lampkami, jod艂膮 i szyszkami pozwalaj膮 w pe艂ni poczu膰 ducha 艣wi膮t. Oczywi艣cie najlepiej wybra膰 si臋 tutaj zmierzchem, kiedy domki mieni膮 si臋 lampkami, a w powietrzu czu膰 grzane wino. A poni偶ej zdj臋cie, jak bajkowo to wygl膮da:

alberobello zima

W okresie wiosennym okoliczna ro艣linno艣膰 zaczyna si臋 budzi膰 do 偶ycia i w powietrzu czu膰 zapach 艣wie偶ych kwiat贸w, co daje przyjemny zapach w okolicy. Jest ciep艂o, ale nie gor膮co. A tak tylko przypomn臋, 偶e miasteczko jest na g贸rce i kiedy s膮 wysokie temperatury, na wzg贸rzu czu膰 to jeszcze bardziej.

alberobello latem

Jak dojecha膰 do Alberobello (W艂ochy)?

Jak dojecha膰 z Bari do Alberobello?

Je艣li przyjmiemy jako baz臋 wypadow膮 Bari, to Alberobello jest po艂o偶one jakie艣 50 km, podr贸偶 trwa oko艂o 1 godziny. Mo偶na si臋 tam dosta膰 autobusem albo poci膮giem.

Opisze jak dosta膰 si臋 tam autobusem, poniewa偶 tym 艣rodkiem komunikacji jecha艂am. Wyje偶d偶a si臋 z Bari z przystanku: Bari Largo Sorrentino, zaraz po wyj艣ciu z dworca od strony ulicy Giuseppe Capruzzi. Bilety mo偶na te偶 zakupi膰 przez internet i okaza膰 przy wsiadaniu.

w艂ochy alberobello
Przystanek w Bari do Alberobello (W艂ochy)

Bilety mo偶na kupi膰 na dworcu w kasach, w kajecie (bia艂e krzes艂a i namiot stoj膮 przed), internet. Jest on obok przystanku Dea Cafe. Niestety u kierowcy nie mo偶na kupi膰 bilet贸w. Moim zdaniem warto tam jecha膰 rano, poniewa偶 jest to miasteczko po艂o偶ona na g贸rze. W zwi膮zku z tym, kiedy s艂o艅ce zaczyna mocniej 艣wieci膰 trudno tam wytrzyma膰, pomijaj膮c oczywi艣cie, 偶e w po艂udnie jest wi臋cej turyst贸w. Trudniej o wej艣cie do trulli, czy te偶 kolejki.
Powr贸t z Alberobello. Przystanek w miasteczku jest naprzeciw hotelu Astoria ko艂o stacji benzynowej. Na stacji mo偶na kupi膰 bilet powrotny. Chod藕 rozs膮dniejszym rozwi膮zaniem, wydaje mi si臋 kupienie bilet贸w na samym pocz膮tku podr贸偶y.
Do Alberobello mo偶na si臋 dosta膰 z innych okolicznych miejscowo艣ci jak: Polignano a Mare, Monopoli.

jak dojechac z bari do alberobello

Autobus Alberobello 鈥 Monopoli 鈥 Alberobello

R贸wnie偶 z Monopoli mo偶na dojecha膰 do Alberobello, korzystaj膮c z miejskiej komunikacji – autobusu. Autobus wyje偶dz膮 z je藕dzi z Piazza S. Antonio w Monopoli i zatrzymuj si臋 na via Cavour 14 w Alberobello. Kursuje od poniedzia艂ku do soboty, nie ma kurs贸w w niedziel臋. Czas podr贸偶y to oko艂o 50 minut. Bilet na przejazd w jedn膮 stron臋 kosztuje 2,90 euro, a tam i z powrotem 5,80 euro. Godziny odjazdu w rozk艂adzie obowi膮zuj膮cym od 01.09.2021 do 30.06.2022 r.:

  • Alberobello 鈥 Monopoli: 6:25, 12:00, 15:30, 18:00
  • Monopoli 鈥 Alberobello: 5:30, 11:00, 14:20, 17:00

Gdzie zaparkowa膰 samoch贸d w Alberobello?

W pobli偶u starego miasta s膮 trzy parkingi. Niestety wi臋kszo艣膰 parking贸w w Alberobello jest za op艂at膮. Samo centrum Alberobello jest w wi臋kszej cz臋艣ci wy艂膮czone z ruchu, bardzo powszechne s膮 ulice jednokierunkowe lub z ca艂kowitym zakazem wjazdu. Moim zdaniem warto szuka膰 noclegu z miejscem parkingowym, w贸wczas nie trzeba si臋 martwi膰 o to, gdzie zaparkowa膰.

Parcheggio custodito Romantic Trulli

Parcheggio Largo Giuseppe Martellotta

Alberobello Parking Downtown

jak dojecha膰 z bari do alberobello


Mo偶e Ci si臋 spodoba膰

Zostaw komentarz

error: Nie kopiuj!